W tym filmie Barbara Schmidt, rzeczniczka osób dotkniętych ENS, przedstawia przegląd zespołu pustego nosa, który jest jatrogenicznym zaburzeniem wynikającym z operacji zatok i nosa, w wyniku których małżowiny nosowe są naruszone.
Anatomia jamy nosowej
Przykład turbinektomii
Zdrowa jama nosowa
Częściowa turbinektomia dolna
Całkowita turbinektomia dolna
Mechanizm zespołu pustego nosa
Film podsumowujący mechanizmy ENS (wygenerowany przez AI na podstawie poniższego artykułu)
Zespół pustego nosa może być spowodowany częściowym lub całkowitym usunięciem małżowin nosowych dolnych lub środkowych. Może być nawet skutkiem oparzenia błony śluzowej. Usunięcie powoduje utratę objętości, czyli zwiększenie pustej przestrzeni i zmniejszenie powierzchni błony śluzowej. Oparzenie negatywnie wpływa na jej stan. Wszystko to wywołuje wiele skutków:
Zwiększenie pustej przestrzeni powoduje:
Zmianę rozkładu przepływu powietrza — w przypadku turbinektomii dolnej większość powietrza zostaje skierowana do przewodu nosowego środkowego [1].
Zwiększenie pola przekroju poprzecznego, które zmniejsza prędkość przepływu powietrza i negatywnie wpływa na naprężenie styczne przy ścianie (WSS). Mniejsza wartość WSS oznacza mniejsze parowanie śluzu wskutek przepływu powietrza, co prowadzi do słabszego efektu chłodzenia błony śluzowej. Zmiana stanu śluzu z ciekłego na gazowy wiąże się bowiem ze zużyciem energii, które chłodzi błonę śluzową. To właśnie to chłodzenie jest wykrywane przez receptory TRPM8 i daje nam odczucie przepływu powietrza [2]. Zwiększenie pola przekroju poprzecznego zmniejsza również opór nosa.
Zmniejszenie powierzchni błony śluzowej powoduje:
Zmniejszenie liczby receptorów TRPM8, ponieważ receptory znajdują się w błonie śluzowej — im mniej błony śluzowej, tym mniej receptorów.
Zmniejszenie produkcji śluzu, ponieważ gruczoły wytwarzające śluz również znajdują się w błonie śluzowej [3].
Zmniejszenie liczby naczyń krwionośnych, co może obniżyć temperaturę błony śluzowej. Błona śluzowa utrzymuje bowiem właściwą temperaturę dzięki przepływowi krwi.
Usunięcie małżowin nosowych zaburza cykl nosowy, ponieważ znaczna część małżowin znika. Cykl nosowy to zjawisko polegające na naprzemiennym rozszerzaniu naczyń małżowin nosowych po jednej, a następnie po drugiej stronie w cyklu trwającym kilka godzin. Wydaje się jednak, że funkcja cyklu nosowego nadal nie jest znana [4]. Zjawisko rozszerzania i zwężania naczyń ma również inną, bardzo ważną rolę — dostosowuje pole przekroju poprzecznego do aktywności fizycznej. Podczas wysiłku fizycznego przepływ powietrza wzrasta, a w odpowiedzi na to małżowiny nosowe zmniejszają swoją objętość w wyniku zwężenia naczyń [5].
