Wprowadzenie
W tym artykule porównam wiele parametrów przed zastosowaniem wirtualnych implantów i po nim, aby sprawdzić, czy nastąpiła poprawa. Najpierw jednak chciałbym wyjaśnić przyczyny ENS, ponieważ przed znalezieniem rozwiązań trzeba właściwie zrozumieć problem. W drugim akapicie określę cele. Jakie parametry, moim zdaniem, mogę poprawić za pomocą tych wirtualnych implantów.
W artykule będę mówić o różnych obszarach jamy nosowej. Dla jasności przedstawiam tutaj ilustrację.Na
czerwono zaznaczono przednią część, czyli początek jamy nosowej, na zielono przewód nosowy środkowy, w którym znajdują się małżowiny nosowe środkowe, a na końcu na niebiesko przewód nosowy dolny, w którym znajdują się małżowiny nosowe dolne.

Przyczyny ENS

The Empty Nose Syndrome can be caused by a partial or a complete cut of the inferior or middle turbinates. It can even be caused by a burn of the mucosa. The cut causes a loss of volume, that’s to say an increase in emptiness and a reduction in the mucosa surface. The burn affects negatively the health of the mucosa. All of this has many effects:
- Zwiększenie pustej przestrzeni powoduje:
- Zmianę rozkładu przepływu powietrza — w przypadku turbinektomii dolnej większość powietrza zostaje skierowana do przewodu nosowego środkowego [1].
- Zwiększenie pola przekroju poprzecznego, które zmniejsza prędkość przepływu powietrza i negatywnie wpływa na naprężenie styczne przy ścianie (WSS). Mniejsza wartość WSS oznacza mniejsze parowanie śluzu wskutek przepływu powietrza, co prowadzi do słabszego efektu chłodzenia błony śluzowej. Zmiana stanu śluzu z ciekłego na gazowy wiąże się bowiem ze zużyciem energii, które chłodzi błonę śluzową. To właśnie to chłodzenie jest wykrywane przez receptory TRPM8 i daje nam odczucie przepływu powietrza [2]. Zwiększenie pola przekroju poprzecznego zmniejsza również opór nosa.
- Zmniejszenie powierzchni błony śluzowej powoduje:
- Zmniejszenie liczby receptorów TRPM8, ponieważ receptory znajdują się w błonie śluzowej — im mniej błony śluzowej, tym mniej receptorów.
- Zmniejszenie produkcji śluzu, ponieważ gruczoły wytwarzające śluz również znajdują się w błonie śluzowej [3].
- Zmniejszenie liczby naczyń krwionośnych, co może obniżyć temperaturę błony śluzowej. Błona śluzowa utrzymuje bowiem właściwą temperaturę dzięki przepływowi krwi.
- Usunięcie małżowin nosowych zaburza cykl nosowy, ponieważ znaczna część małżowin znika. Cykl nosowy to zjawisko polegające na naprzemiennym rozszerzaniu naczyń małżowin nosowych po jednej, a następnie po drugiej stronie w cyklu trwającym kilka godzin. Wydaje się jednak, że funkcja cyklu nosowego nadal nie jest znana [4]. Zjawisko rozszerzania i zwężania naczyń ma również inną, bardzo ważną rolę — dostosowuje pole przekroju poprzecznego do aktywności fizycznej. Podczas wysiłku fizycznego przepływ powietrza wzrasta, a w odpowiedzi na to małżowiny nosowe zmniejszają swoją objętość w wyniku zwężenia naczyń [5].
Cele zastosowania wirtualnych implantów
The thing that seems not possible to do with implants is to increase the mucosa surface, an implant just moves the mucosa. In some cases, it can create a bit of a mucosa surface by stretching it but it can’t be a major increase.
What it is possible to do is to decrease the emptiness, so decrease the cross-sectional area. The goal is to design the implants in order to:
- Uzyskać lepszy rozkład przepływu powietrza między przewodem nosowym środkowym a dolnym, ponieważ wydaje się, że parametr ten ma duży wpływ na objawy ENS [1].
- Uzyskać lepszy rozkład WSS między tymi dwoma obszarami i zwiększyć jego wartość w obszarze dotkniętym turbinektomią. WSS odgrywa bowiem kluczową rolę w odczuwaniu przepływu powietrza, jak wyjaśniłem w części dotyczącej przyczyn ENS. W tym badaniu [1] naukowcy stwierdzili korelację między wartością WSS w przewodzie nosowym dolnym a uczuciem duszności. „Spośród 6 pozycji kwestionariusza ENS6Q dolegliwości związane z „uczuciem duszności” i „zbyt dużą drożnością nosa” były istotnie skorelowane ze szczytową wartością WSS w obszarze małżowiny nosowej dolnej”
Co ciekawe, nie stwierdzili korelacji między oporem nosa a objawami ENS. „Opór nosa nie korelował z wynikiem ENS6Q ani z wynikiem żadnej innej skali objawów”.
Umiejscowienie wirtualnych implantów



Virtual implants appear in red, we can say that there are 3 implants in the left nasal cavity, one on the floor, one in the nasal wall, and a small one in the septum. On right it is a pretty big implant, note that I don’t know if this implant is possible to do because it is placed behind my existing implant and the shape that I have designed is huge.
What I tried to do by designing these implants is to restore the “ideal” distance between the walls. Let me explain what I call the “ideal” distance between walls. When we see a healthy nasal cavity CT-SCAN we can see that the distance between two walls is almost the same everywhere. I measured it, it’s between 1.5 and 3 mm. So I designed these implants to tend to these values without reaching them everywhere due to technical constraints. I tried to respect what could be done in terms of implantation with a big doubt about the right implant.

Zmiana pola przekroju poprzecznego

Po zastosowaniu wirtualnego implantu nie dziwi zmniejszenie pola przekroju poprzecznego oraz jego nieco bardziej regularny przebieg w całej jamie nosowej.
Należy zauważyć, że wartości dla grup kontrolnych pochodzą z tego badania [6], jednak samodzielnie zmierzyłem kilka tomografii komputerowych zdrowych osób i uzyskałem wartości całkowitego pola przekroju poprzecznego od 250 do 300 mm² zamiast 200 mm² podanych w badaniu. Nie wiem więc, jakie są wartości prawidłowe. Być może jest to zakres od 200 do 300 mm² — nie wiem. Pole zależy również od pozycji ciała i aktywności fizycznej, ale zakładam, że niemal wszystkie tomografie komputerowe wykonuje się w pozycji leżącej. Otrzymane wartości są zatem porównywalne.
Wyniki
Linie prądu
Przed zastosowaniem wirtualnych implantów


W poprzednim artykule nie pokazałem prawej strony; widzimy, że po tej stronie rozkład przepływu powietrza jest nieco lepszy.
Po wirtualnym wszczepieniu implantów


Widzimy, że rozkład przepływu powietrza prawie się nie zmienił. Być może na widoku lewej strony w przewodzie nosowym dolnym widać nieco więcej linii prądu. Nie jest to jednak znacząca poprawa.


Prędkość
Przed zastosowaniem wirtualnych implantów

Po wirtualnym wszczepieniu implantów

Wszystkie powierzchnie, na których prędkość przepływu powietrza jest większa niż 2,5 m/s, zaznaczono na czerwono. Maksymalna wartość wynosi 3,24 m/s.
Tutaj również nie ma rzeczywistej poprawy prędkości.
Naprężenie styczne na ścianie
Przed zastosowaniem wirtualnych implantów

Po wirtualnym wszczepieniu implantów

Wszystkie ściany, na których WSS jest większe niż 0,1 Pa, zaznaczono na czerwono. Maksymalna wartość wynosi około 0,9 Pa.
Widzimy tutaj rzeczywistą zmianę: w obszarach, w których umieszczono wirtualne implanty, ściany są bardziej „kolorowe”. Oznacza to, że WSS jest wyższe.


Na tych przekrojach wyraźnie widać, że wirtualny implant zwiększył WSS. Pojawił się teraz kolor niebieski, a nawet żółty, co oznacza, że WSS wzrosło z wartości bliskiej 0 Pa do wartości od 0,025 do 0,07 Pa.


Same thing here, there is more WSS, especially on the right side. What I can say is that it is really a positive change, concretely this improvement of the WSS should improve the feeling of the airflow in the inferior meatus. The virtual implants simply moved the walls closer to the airflow. I think it’s a good strategy to adopt, identify the airflow and then bring the walls closer to the airflow in order to increase the WSS while respecting the minimum distance between the walls (1,5 – 3 mm).
Wilgotność przepływu powietrza
Przed zastosowaniem wirtualnych implantów

Po wirtualnym wszczepieniu implantów

Widzimy, że wilgotność przepływu powietrza prawie się nie zmieniła.
Temperatura przepływu powietrza
Przed zastosowaniem wirtualnych implantów

Po wirtualnym wszczepieniu implantów

There is a little bit less green and yellow in the last slice which means that the airflow temperature is a bit higher after the virtual implants. The temperature in the scalebar is in Kelvin so you need to subtract 273 to obtain the temperature in Celcius. And also you need to multiply by 100 before that. So for example in red the temperature is equal to 3,096*100= 309,6°K and then 309,6 – 273 = 36,6°C.
Opór nosa i symetria przepływu powietrza

Jeśli wyniki CFD znajdują się w zielonym kwadracie, prawdopodobieństwo prawidłowego oporu w nosie i prawidłowej symetrii przepływu powietrza jest wysokie. Opór R znajduje się na osi poziomej, a symetria przepływu powietrza theta (𝚹) – na osi pionowej. Sposób obliczania tych wskaźników można zobaczyć w tym badaniu [7].
Symetria przepływu powietrza
Przed zastosowaniem wirtualnych implantów natężenie przepływu wynosiło 7 l/min po lewej stronie i 7,3 l/min po prawej. Odpowiada to wartości 𝚹 równej 1,028, co jest bardzo dobrym wynikiem – przepływ w prawej jamie nosowej jest niemal taki sam jak w lewej. Po zastosowaniu wirtualnych implantów natężenie przepływu wynosi 6,9 l/min po lewej stronie i 7,68 l/min po prawej. Odpowiada to wartości 𝚹 równej 1,097, co jest nieco gorszym wynikiem, ale według Flowgy nadal mieści się w normie. Gdybym chciał to skorygować, musiałbym zaprojektować mniejszy implant po prawej stronie lub większy po lewej.
Opór nosa
Nasal resistance R is calculated based on several parameters like the difference of pressure between the environment and the pharynx (delta P), the flow rate, the density of air, and the area of the nostrils. When the air passes through the nasal cavity, it undergoes a loss of pressure due to the friction on the walls, it is the delta P.
Before virtual implants, the value is 4,7 and after 6,94, it is not surprising that the value has increased because the virtual implants have decreased the cross-sectional area in certain regions of the nasal cavity.
This is rather a good thing because according to the graph the value was barely within the norm. After the implants, the values have progressed a bit in the right direction. But note that the absolute value of R is not very precise because it depends on a lot of parameters in the simulation. It’s just an indicator to see if the virtual surgery has changed the value in the right direction. Also, this value seems to have no impact on the ENS symptoms as I mentioned in the “goals” paragraph. But I still think it’s a good thing to be in the norm because nasal resistance is useful for normal lung function [8].
Wnioski
One of the goals was not achieved, the airflow distribution did not improve. I don’t really know how to improve it, especially on the left side where it is particularly bad.
However, the virtual implants have greatly improved the WSS which is a positive thing. Also, the airflow temperature and the nasal resistance are a bit higher.
So I think that this kind of implant can be useful, especially for the airflow sensation.
Bibliografia
- Badanie nieprawidłowej aerodynamiki nosa i funkcji nerwu trójdzielnego u pacjentów z zespołem pustego nosa, Chengyu Li, PhD, Alexander A. Farag, MD, Guillermo Maza, MD, Sam McGhee, Michael A. Ciccone, Bhakthi Deshpande, MA, Edmund A. Pribitkin, MD, Bradley A. Otto, MD oraz Kai Zhao, PhD
- Patofizjologia zespołu pustego nosa: przegląd systematyczny, Jeanie Sozansky BS, Steven M. Houser MD,
- Gruczoły podśluzówkowe, Wikipedia
- Cykl nosowy w zdrowiu i chorobie, J. Hanif
- Sataloff’s Comprehensive Textbook of Otolaryngology: Head & Neck Surgery, Robert T Sataloff, chapter 19, p 286
- Obliczeniowa dynamika płynów i badania czucia nerwu trójdzielnego u pacjentów z zespołem pustego nosa, Chengyu Li , Alexander A Farag , James Leach , Bhakthi Deshpande, Adam Jacobowitz , Kanghyun Kim , Bradley A Otto , Kai Zhao
- Solidne bezwymiarowe estymatory do oceny przepływu powietrza w nosie w zdrowiu i chorobie, E. Sanmiguel-Rojas M. A. Burgos C. del Pino M. A. Sevilla-García F. Esteban-Ortega
- Chirurgia małżowin nosowych i zespół „pustego nosa”, Marc Oliver Scheithauer, akapit 8